Bản tin pháp lý số tháng 01/2026- Nghị định 20/206/NĐ-CP hướng dẫn Nghị quyết 198/2025/QH15 về phát triển kinh tế tư nhân

Kính gửi Quý khách hàng,

Nghị định 20/2026/NĐ-CP (“Nghị định 20”) được Chính phủ ban hành ngày 15/01/2026, quy định chi tiết thi hành Nghị quyết 198/2025/QH15 (“Nghị quyết 198”) về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, có hiệu lực ngay từ ngày ký. Văn bản này triển khai thực chất các ưu đãi đột phá về thuế, đất đai, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực, hướng tới doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), startup sáng tạo, hộ kinh doanh cùng hệ sinh thái hỗ trợ. Với phạm vi tác động rộng lớn trong năm 2026, Nghị định tháo gỡ rào cản chi phí đầu vào, khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực kinh tế tư nhân.

Trong Bản tin pháp lý này, chúng tôi xin điểm qua những điểm mới trong Nghị định 20 liên quan đến những ưu đãi về thuế, những hỗ trợ cho doanh nghiệp từ Chính phủ.

1. Ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Nghị định giới thiệu các chính sách ưu đãi thuế mới nhằm khuyến khích đầu tư vào khởi nghiệp và hỗ trợ SME, với các điểm mới so với quy định trước đây như mở rộng phạm vi miễn thuế và áp dụng ổn định:

• Miễn, giảm thuế TNDN cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức hỗ trợ: Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp, và tổ chức trung gian hỗ trợ được miễn thuế TNDN trong 2 năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế, và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo. Nếu 3 năm đầu chưa có thu nhập, ưu đãi bắt đầu từ năm thứ tư. Điểm mới: Ưu đãi này áp dụng cho thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo, với yêu cầu hạch toán riêng để phân bổ tỷ lệ;
• Miễn thuế TNDN cho SME mới thành lập: Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong 3 năm liên tục kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Điểm mới: Chính sách này áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025, loại trừ các trường hợp sáp nhập hoặc chuyển đổi từ doanh nghiệp cũ;[1]
• Miễn thuế TNDN/TNCN cho thu nhập từ chuyển nhượng vốn: Doanh nghiệp và cá nhân được miễn thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần hoặc phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (ngoại trừ cổ phiếu niêm yết hoặc gắn với bất động sản). Điểm mới: Đây là ưu đãi lần đầu tiên nhằm khuyến khích đầu tư cá nhân và tổ chức vào lĩnh vực khởi nghiệp;
• Ưu đãi thuế TNCN cho nhân lực chất lượng cao: Chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp hoặc trung tâm R&D được miễn thuế TNCN trong 2 năm đầu (24 tháng), và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo. Điểm mới: Tính theo tỷ lệ thu nhập ưu đãi, giúp doanh nghiệp thu hút nhân tài mà không tăng chi phí thuế.[2]

Doanh nghiệp đủ điều kiện có thể chọn mức ưu đãi có lợi nhất, nhưng cần tuân thủ nghiêm ngặt về hạch toán và hồ sơ để tránh rủi ro truy thu.

2. Hỗ trợ tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất kinh doanh

Đây là một trong những điểm mới quan trọng, tập trung vào cơ chế minh bạch và hoàn trả hỗ trợ, nhằm giảm chi phí tiếp cận đất đai cho doanh nghiệp tư nhân.

• Hỗ trợ đầu tư hạ tầng và quỹ đất ưu tiên: UBND cấp tỉnh phải công khai nguyên tắc, tiêu chí hỗ trợ và bố trí quỹ đất tại khu công nghiệp hoặc vườn ươm công nghệ cho doanh nghiệp công nghệ cao, SME và khởi nghiệp sáng tạo. Quỹ đất ưu tiên có thời hạn 2 năm; sau đó có thể cho thuê tự do. Điểm mới: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm bảo dưỡng hạ tầng mà không tính vốn nhà nước vào tổng vốn đầu tư[3].
• Cơ chế hoàn trả giảm tiền thuê đất: Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư số tiền giảm thuê đất dành cho doanh nghiệp ưu tiên, thông qua bù trừ nghĩa vụ thuế hoặc chi trả trực tiếp từ ngân sách. Thủ tục thẩm định trong 10 ngày làm việc. Điểm mới: Doanh nghiệp phải hoàn trả toàn bộ hỗ trợ kèm lãi nếu vi phạm (chấm dứt dự án, chuyển nhượng sai đối tượng), tăng tính minh bạch và trách nhiệm.[4]
• Hỗ trợ thuê nhà, đất là tài sản công: Doanh nghiệp SME, công nghiệp hỗ trợ và đổi mới sáng tạo được thuê đất/nhà tài sản công với giá niêm yết hoặc giảm tiền thuê, do địa phương quy định. Điểm mới: Ưu đãi này mở rộng phạm vi áp dụng so với các quy định trước, đó là các doanh nghiệp các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.[5]

3. Hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hỗ trợ về phát triển nguồn nhân lực

Nghị định giới thiệu các chính sách mới về tài chính và hỗ trợ phi tài chính để thúc đẩy đổi mới và nâng cao năng lực.

• Hỗ trợ tài chính cho R&D: Doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế TNDN vào Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Chi phí R&D được tính bằng 200% chi phí thực tế khi trừ thu nhập chịu thuế. Điểm mới: Doanh nghiệp lớn có thể trừ chi phí đào tạo nhân lực cho SME trong chuỗi cung ứng, dựa trên hợp đồng.[6]
• Cung cấp miễn phí nền tảng số và phần mềm: Nhà nước cung cấp miễn phí nền tảng chuyển đổi số, phần mềm kế toán với hóa đơn điện tử và chữ ký số cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh. Bộ Tài chính quản lý việc triển khai. Điểm mới: Đây là chính sách hỗ trợ trực tiếp để thúc đẩy chuyển đổi số, giảm chi phí cho nhóm đối tượng dễ tổn thương.[7]
• Đào tạo miễn phí nguồn nhân lực: Ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% chi phí đào tạo quản trị doanh nghiệp (kế toán, thuế, nhân sự) cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và hộ kinh doanh. Thủ tục đăng ký qua tờ khai mẫu. Điểm mới: Hỗ trợ toàn bộ chi phí nhằm nâng cao năng lực quản trị, áp dụng theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP.[8]

Nghị định 20/2026/NĐ-CP đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hỗ trợ kinh tế tư nhân, với các điểm mới như miễn thuế 3 năm cho SME mới, cơ chế hoàn trả hỗ trợ đất đai, và ưu đãi R&D nhân đôi chi phí, dự kiến thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và tuân thủ quy định để tận dụng tối đa, tránh rủi ro pháp lý. Các công ty luật khuyến nghị rà soát mô hình kinh doanh và tham vấn chuyên gia để áp dụng hiệu quả. Nghị định này không chỉ giảm gánh nặng tài chính mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh bền vững tại Việt Nam.

Như thường lệ, chúng tôi hy vọng Quý khách hàng thấy bài viết này hữu ích và mong muốn được đồng hành, hỗ trợ Quý Khách hàng trong thời gian tới.

Trân trọng,

Công ty Luật TNHH ENT

Quý khách hàng có thể tìm đọc bản đầy đủ của Bản tin pháp lý tại đây.

————————————————————

[1] Điều 7, Nghị định 20

[2] Điều 8, Nghị định 20

[3] Điều 4, Nghị định 20

[4] Điều 5, Nghị định 20

[5] Điều 6, Nghị định 20

[6] Điều 9, Nghị định 20

[7] Điều 10, Nghị định 20

[8] Điều 11, Nghị định 20